Mai Ni Mawi Sin Interview - Mai Esther Dim (HLD)

Ramthlo mi tampi nih cathiam lam in kan theih mi Mai Ni Mawi Sin, B.Com, BARS, LCCI degree le certificate pawl a ngah tu, atu ah Hakha GRET INGO ah Finance Manager a ttuan lengmang lio tu a si. Hngaksiat ten nu le pa ttihzah ngaingai tu le upa saya te ih thusimh ngaitu a si lengah Pathian duh em em tu a si fawn. Tuisun ni ah kan khua kan ram nih kan zohsun ngaingai mi cataang nei le rank sang lengfa kan neih sun a si. Amah thawn thuruahnak kan neih mi cu a tanglam ah rak siar ve in thazaang rak la ve cio hram uh! Mino, hngaksia, lengfa, tlangval, upa le tar ti lo, nu le pa le pawl tiang in kan zir kho dih ding mi ruahnak le thazaang an kan pek nak hi nan hmuh lai.

Hminsin: Thudeihtu: Hrang Lian Dim (HLD) le thulettu: Ni Mawi Sin (NMS)

HLD:      Na hmin, na nu le pai hmin?

 NMS: Ka hmin cu Ni Mawi Sin a si ih Ka nu le pai hmin cu Pu Bawi Pian le Pi Sui Cer an si.

HLD: Unau paziat seh nan si ih nang a paziat nak seh na si?

 NMS: Unau paruk kan si ih kei hi a pathumnak ka si.

HLD: Vuleicung ah au seh na uar cem ih ziah seh na uar cem?

 NMS: Mother Teresa hi ka uar ngaite. Ziah  ti ahcun a nih hi a nunsung vialte ah Pathian cah le midang caah thahnem in le nunman nei in a nung ka ti.

HLD: Nan rian umtuning tawifamkim in nan kan sim kho lai maw?

 NMS: Kei ka rian ttuannak hi GRET INGO ah a si ih France (Pintit) pawl ih tharthawh mi a si. Ram sawmthum hrawngah rian an ttuan ih kawlram khal aitel ve. Kawlram sung ahcun laitlang, Dryzone le Delta ah hin rian an ttuan. Laitlang ahcun kum1995 hrawngin rian ttuan thok a siih Falam, Hakha,Tedim,Thantlang le Tonzang peng pawlah rian kan ttuan. GRET tangah hin phunhnih in rian kan ttuan ih, cinthlaknak lamthawn pehparin thilri in bomhnak le cuthawn pehparin simhzirhnak pawl ai tel. A dang pakhat cu khuatelei le khuasung thawn ai hlat deuh nak veng pawl ah nuncan  khuasak thansonak dingah riantuan a duh ko nan tangkazin harsa mi pawlkha amahkhan thilri hau loin tangka coihnak le khuasak tintuk dan simzirh nak hi kan tuan mi a si ve. Khua 150 lenglo ah rian kan ttuan.

HLD: Na hngaksiat lio ih na sunmang le a tui na dirhmun ai kaih maw?

NMS: Ka hngaksiat lio ahhin sibawi si ka rak duh ngaite. A si kho sungin cun kai zuamih Laitlang dir hmun incun kahmat nih a rak phan konan remrel lonak tete ruangah karak kai kho lo. Ka hngaksiat lioih ka sunmang le tui ka dirhmun cu ai kaih ciah lo nan Pathian nih hin ka caah a thabik in khua a khansak mi a si tin kai ruah ko. A si kho tawkin i zuam sin lengmang a hau ko.  

HLD: Au hmanh ih lon kho nawn lo mi “kei mai ta” bak a si ti tu na nei cang maw?

NMS: Hi hi cu nangmah lawng kan simh hau te men lai he..he...

HLDS: Na saduhthah innsungkhar zeibantuk seh a si?

NMS: Ka saduhthah mi innsungkhar cu Pathian a ttihzahmi, duhdawtnak, i theihthiamnak thawn a khat mi, midang ih zontthimhtlak mi le khua le ram caah a tthahnem mi innsungkhar si ding hi a si ko.  

HLD: Nan zung lam ih tawlrelnak in Italy ram, Turin khua ah training nava kai tiah thawng kan theih. Zei training cem seh a si ih niziat seh nan rauh? Kawlram in paziat seh kal?

NMS: Kan training kai mi hi kan rian thawn pehtlai deuh mi cu asi ih Boulder Microfinance Training program ti a si. Zarhthum sung kan kai. Kawl ram incun kan mah GRET zung in minung pathum le a dang Organization in pahnih, kan zaten panga kan si. 

HLD: Ramleng suakin khual na tlawnnak thawn pehpar in na hmuhton mi tlawmpal in nan kan sim kho lai maw?

NMS: Kan theih cia cio bangin thangso ciami ram pawl hicu an rak thianghlim bak ko, hnawm hi hmuh ding a um set lo. Pawngkam pawl le thingkung hramkung pawl khal an zoh khen ttha ngaingai. Cun tikcucaan an upattuk fawn. Pakhat belte cu ansim ttheu lengmang bangin vulei si ningah an tthangsotuk ih mitam deuh cu Pathian hi ttul lotlukin an um kati. An Biakinn tthattha pawlhi i pumhnak si lemnawn loin khualtlawng sukso pawlih zoh awk dingmen bantukah ai cang.

HLD: A tui na rianttuan mi bantuk hi kan khuami phunsangtlawng ttheh kaa le phunhra ong kate pawlnih ol-ai in sok/ttuan awk ttha a si maw?

NMS: Phunhra ong in a lutmi khal an um phah konan phunsangthawng a ttheh mipawl ca ahcun olaideuh in ngah le ttuan a si deuh. Amah belte rengsangdeuh mipawl sok ahcun tlawngttheh lawng si loin experience neih le thiamnak dang tete pawlkhal a rak ttul ve. 

HLD: Kan khua kan ram cah na siaherh mi rak kan sim ve hram.

NMS: Kankhua kanram hi Pathian thluasuah a simi fing le tlang dawhdawh, loramttha le lam ttha pawl kan tingco ih lungawiza ngaingai a si. A sinan mifim thiamsang le hruaitutha hi kan tlasam ngaingai. Cuiruang ah hihnak in fakpin ttanlak le thazaang suahin a kilkip ih thanso ding i zuam cio uh si. Cun thilttha tuah mi cungah hin i soisel le i hmuhthiam lonak lam si loin thazaang, ruahnak i pek le hmunkhatah lungrualten tuan dinghi a thupi ngaingai tiah ka ruah.

HLD: Ramthlo minu pawl vialte hnen ah zeiseh cah na duh?

NMS: Hlanlio san ahcun nu pawlcu cazir khal a hau lo ti a rak si konan tuisan ahcun nu pawl khal fimthiamnak lam lawng hmanh si loin a kilkip in a si khosung i zuamih mah le kecung ah dir khoin le mah innsungkhar ca lawng hmanh si loin khua le ram caah nuttha hnemmi si dingin i zuam cio uh si. Ahleice in nu a si cang mi le a si lai ding mi pawl hnenah cah ka duh mi cu hmailei kan khua le kan ram an kan tthihruaitu ding kan fa le pawlhi Pathian a ttihzah mi, a fimthiam mile nuncan ziazadawh in a tthanglian mi an si khonak dingah nu le pawl hi kan thupituk timi hi hngilh hram hlah uh si.

HLD: Ramthlo mino pawl hnen ah forhfial na duh cem mi zei seh a si?

NMS: Tuisun mino thaisun hruaitu ti a si bantukin thaisun ih hruaitu a si dingmi mino pawlhi kan no liote in timhlamhnak ttha kan neih ding a thu pi ngaingai. A hmaisabik ah Pathian ttihzah le Pathian theitu si dinghi a thupibik tiah ka ruah. Pathian a ttihzah mi nihcun fimthiamnak khalhi a thupitter laiih khua le ram duhdawtnak le seherhnak khal a nei ko lai. Cun, sunmang neibute in tikcucaan hmangthiamtu si dinghi a thupituk fawn. Hmai lam kan dirhmun ding cu a tuih kan caan hmandaan le kani timhtuah mi cungih ai tthumh lai  ruangah i sirnak um lo dingin a tute in a si kho sungin i zuam cio uh sih. 

HLD: Social Activities ih nai telnak tete pawl tla rak kan hlawm ve hram.  

NMS: Social Activities pawl ah hin kai tel khotuk lem lo. A tu lio ahcun Hakha um mi Falam pawlkomh ahhin treasurer le Falam pawlkomh mino ih secretary ka ttuanlio a si.Cun Global Falam Youth Organization ah member ka si ve.

HLD: Ka lungawi tuk! Bawipa nih ngandamnak, fimthiamnak, le pasal ttha te thlasuah in pe hram ko seh! 

NMS: Keikhal ka lungawi tuk ve. Amen!

Tuarthlua Zilthli Au-aw Cazual le Salai Phun Hre Mang Interview

TZ: Tuarthlua Zilthli au-aw unau rual in thusuhnak tuah kan lo duh ih na caan in pe thei pei maw?
MP: Hnatuan ka buai tuk ih ka lo let man hngai lo ding tivek tongfang cu ka nei hrim hrim lo ih, caan ka lo pek thei tuk panteh.

TZ: Na hmin, na nu na pa hmin pawl in sim thei pei maw?
MP: Ka hmin cu Salai Phun Hre Mang asi ih duhkhawh ah MangPi tin in ko.Ka Pa hmin cu Pu Leng Uk asi ih Ka Nu hmin cu Pi Doi Iang asi.

TZ: Na rak tlanlennak le Kawlram na rak suahsannak thu pawl in in sim thei pei maw?
MP: Chinram, Falam khuasung ih thanglian mi ka si. 1999 ah phunhra ka ong ih ramleng ka suak hlan tiang Falam ah ka um ko. Ramsung ka um lai ah phunsang tlawng leh adang tlawng  khal ka kai nan, hluhsuah man lo in sumpai hawl ah kum 2003 ah malaysia ka rak feh ih kum 2007 ah USA ka thleng.

TZ: GFYO hotu a si tin kan thei, nan hnatuan dan a tawi zawng in in sim thei pei maw?
MP: GFYO timi cu Global Falam Youth Organization ti asi ih kan hnatuan daan a tawi zawng in cu Falam timi thawn a pehpar aw mi ah Mino dinhmun in Khua le ram hrang kan ti thei tawk hnatuan ve ding ih 2011 ah dinkhawm mi asi vek in, Falam peng hrang ih tih anung mi pawl kham ding le thanso nak lam siseh, khuasung tuahthat nak lam pawl siseh Mino pawl nih hoha in mipi thawn hnatuan tlang tivek pawl an si ko.

TZ: USA Ramthlo pawlkom ah tla na tel tin kan thei. Nan cangvai dan ziangtin na hmu?
MP: USA Ramthlo Pawlkomh hi atu tiang cu kan phur tlang hngai zet ih tuhlan khal ah cangvaihnak tete pawl ah phur zet leh thatho zet in an/kan tel cio cu abang. Asinan tuhnak in cak sinsin kan feh atul ding in ka hmu.

TZ: Ramthlo mi hi ziangmi zawn ah kan tlasam tin na hmu?
MP: Minung pakhat fingfing ih tlaksam nak cu adang cio ko ding,kan thu fehpi daan le kan lungput um daan hrek khat pawl cu abang awk mi ka hmu phahphah. Mi va sunloih  leh mi va lawm ding mi tla khi a tih in kan tih abang.Abur ih hnatuan dingmi aum tik ah kan uar lo zawng asile zianghman rel hlan in hmuhkawinak(negativeview) kan nei cia,himi hrimhrim hicu kan tlak sam pam.Apalh mi rem kan tum lo ih a palh nak zawn te ah ka khuaruat nak acak zet,kan awnau atamtuk tik ah Hotu/Hruaitu pawl an tha anau ih thu thatha ,ruahnak thatha asuak mal ter sinsin.

TZ: RYO ih TZ au-aw cazual kan suahmi teh na siar theu maw? Ziangtin na hmu?
MP: Ramthlo Youth Organization ih Tuarthlua Zilthli au-aw cazual nan suah mi hi ka siar ringring.Milai pawl ih kan thanso thei nak ding lamzin pawl ah calai hi atel ve.Kan sair tam le kan hlawk pi ding ih,kan sair mal le mi kan bang lo pei ih mi dung ah kan tang ringring ding asiko.Atu vek Ramthlo Youth Organization hoha nak in nan cangvaih thei ih ka lo lawm zet hngai,pehzulh in nan suah thei ringring ding ah saduh ka that zet.Cak sinsin in feh thei hram uh.

TZ: Ramthlo na miphun pi hrangah na ruahnak le na sunmang in seu/sim thei pei maw?
MP: (Capoh: Himi thusut nak cu Ahmaisa bik ah Ramthlo khua bawi ka rak cuh ta atul ding ual,hehehhee). Kan dung nai te ah Ka rualpa nih "Mangpi,tulai Chin media na siar maw?Nan khua  Ramthlo ah khua bawi cuh awk mi kha in ti ih lau zet in ka siar ve. Nan khua cu thanso ter an duh tuk si hi khua bawi hman an cuh awk rero,kan nih kan khua tla  cu khuabawi hril awk aol tuk tin hni phah ten" in ti. Ka let lohli thei lo,ka ning azak zet khat lam ih ato mi ka rual pa nih le "Khuasung ih zohkhen tu tha nei nawn lo Pitar leh Putar pawl bawm duh ruang ih buai mi siseh la zoh  amawi zet lo ding maw? Christian le kan si ti awk si sinak duh tuk le mi puar thau vek kan si ringring tla hi" tin arak tong bet lala, ka lu hman ka tung ngam nawn lo. Cu lai ah ka Leng nak inntek pa nih "Fa len uh laitlang kan um lai ah Thawpat kung kan nei ih ahnah leh akung atha zet ih veng hnen pawl sukso an vak caanah nan Thawpat kung arah thei tikah cu ava tam hmel ve tin an ti cio, kum rei lo te ah arah hmu ta man lo in kan thawn awk. Arah atam/tha ding nan zum maw? Ani khua akim le cu kan thei leh ko ding, minung cu kum reipi kan dam lai ding si" tin coka lam ihsin arak tong ve.

TZ: Ramsung ih a um mi Ramthlo mino hrang ah thucah duh na nei maw?
MP: Cah duh mi  atam pi thei ,ngan sun te sawn kha tlun thei zuam uh.

1.      Ahlan le tusan abang awk nawn lo ti mi thei ringring aw.

2.      Fimthiam nak leh zir nak hi upat hna thiam aw.Trianing tivek aum tinte kai/tel zuam aw.

3.      Atlai timi aum lo ih kan thlai kan thei awk lo sawn mi apoi sawn timi  thei ringring aw.

4.      Pathian tinzah awla Christian mino tha si va zuam ringring aw.

5.      Khua le ram hrang ah na liang par ih tuanvo aum tik ah taimak suah aw.

6.      Tlanghram ih um duh tawk lo in Zinghmu tlang zim ah kai tum aw.

7.      Na khua ruah nak thleng aw la santiluan dawi aw,catha tam pi sair aw.

8.      Thuken nei awla thianghlim ten na hmai lam kha va nor vingvo aw.

9.      Mi na va sunloih vek in nangmah khal mi ih sunloih tlak mi si va zuam aw.

10.  Na tuh vek in an at sal ding timi kha thei ringring aw.

TZ: Hnakruh hawl lai a si an lo ti, nupi dingih na duhzawng in simthei pei maw?

MP: Ka duh zawng ka lo sim ding ih in rak kuat thei pei maw? Made in Ramthlo rori ,,,hehehhehe..Ka nupi ding ah cu keimah hnak in afim atawk mi sisehla, amah nih khal in kai hruai thei mi sisehla.Pathian tihzah mi, innsung sang zoh khen thiam leh a thin tawi lo ih tongmawi tete tong thei mi siseh la tivek pawl an si ko. Ka sim tamtuk le cu Fala pawl nih in biak duh nawn lo pang ding, athu tam tuk in ti ding ual……

TZ: Hnakruh hawl lai pawl hnen ah na cah duh mi?

MP: Hlansan Pupa tongthim ih " Nupi cumkel Hruangsia thleng kel " tivek pawl ruahnak kha nei hrim2 hlah uh.Acang thei asile mah khuapi(Made in Ramthlo) te nei thei zuam uh. Nangmah hnak ih azir sang sawn mi va nei tum aw.Christian innsang mawi din duh nak mit thawn hawl aw. Ka lo cah mi le Na tumtah mi kha Pathian hnen ah thlacam nak thawn dil aw. Milai khawkhaan nak ah Pathian atel lo le alak asi timi thei phah in hawl aw.

TZ: Na caan in peknak parah kan lungawi zet. Na hnatuannak ziangkim ah Pathian in lo umpi hram seh!
MP: Kei khal tampi ka lungawi! Amen!

Rev. Jeremiah Hme Bik Interview

Thu deih tu: Hrang Lian Dim (HLD)
Thu let tu: Rev. Hme Bik (MB)

HLD: Na hmin, suahnithla, suahnak, nupa, suahpit unau pawl le na innsungkhar?

HB: Kei cu Jeremiah Hme Bik ka si.  October 21, 1972 ah ka suak.  Pu Za Pum le Pi Na Thim (tleicia)tei fapa ka si ih unau 9 (nu 4, pa 5) kan si.  Nu (1) le pa (1) nih mual a kan liamtak. Ka unau dang (pa 6) cu Ramthlo ah an um.

HLD: Atu na umnak, na tuan mi (pastor rian lawng si lo in riandang pawlkomh dangdang ah rian tlaih mi na neih silen rak telh dih hni mu)?

HB: Kei hi Tahan, Taungzalat (3) ah inn hlang in ka um i nufa pawl cu Haikhawl ah an um. Fate pa 3 ka nei.  Upabik cu Mai Olivia Biak Tha Sin Mawi, a lai Deborah Dawt Tha Tin Par le Salai Gideon Thian Cung Nung tla an si.
Ka tuan mi pawl cu: 2009 March  thla in Bethel AG (Taungzalat, Tahan) ah Church Pastor in atu tiang ka t’uan.  Cun No (3) Section ah EP le tangkakil ka t’uan phah.

HLD: Fimthiamnak lam i na catang, na zir mi le na tlawngkainak hmun pawl?

HB:  Catang cu phunli tiang ka rak kai.  Ka upat hnu-ah Baibal tlawng ka kai i Dip.Th le B.C.Min (Bachelor of Christian Ministry) ka ngah.

HLD: Pathian kawhnak aw na theih daan, a riantuan nai thawh kum, na tuan hmaisabiknak hmun?
HB: 1987 July thla zarhkhatnak ah Pathian dawtnak ka thei.  Pathian kawhnak ruangah Pathian thu sim lo in ka um kho lo.  Asinan minung lam i zahpi ruangah Pathian thu sim lo in kum 4 -5 sung Pathian thu el in ka um.  1991 kum in au tha pek le fialnak ruangah si loin sunglam Pathian fialnak ruangah thlahlawhman pek um loin kum hnih sung Pathian rian t’uan ah kai thawhsal.  1991-92 tiang free evangelist in Hakha peng, Thantlang peng le Matu peng ah Pathian rian ka t’uan.  1993 in Falam peng ah Section Evangelist in kum thum sung ka t’uan.  1993 ah Exhorter certificate an ka pek.  1997-99 tiang Hakha Calvary Bible College ah Baibal tlawng ka kai.  2000 in Ramthlo AG Church ah Pastor ka t’uan.  2003 ah license (tipil pek khonak le kutsih pek khonak) an ka pek.

HLD: Na riantuannak ah zeiseh a har cem na ti i cui harsatnak cu zeitinseh na pahbal kho daan asi?

HB: Pathian riant’uan i har ka timi cu mah le mah i zaangfah caan hi a har cem ka ti.  Cun mipi hmaiah kan dir i Thiang Thlarau nih rian a t’uan lo caan i thusim hi a har fawn.  Pathian riant’uan nih kan co dingmi kan co loih hmur tem ih kan um caan khal hi a har ngaite.  Hi rian hi pehzulh i kan t’uan khonak cu thazaang ka neih lo le ka tluk ka rilh lio caan khalah tha ek dah lomi le tlu dah lomi Pathian nih dawtnak in a ka hruai ruanngah a si. Cun ka  beidongh caan paoh ah thlacamnak le rawlulhnak in thazaang ka la t’heu.

HLD: Pathian riantuantu cah Nupi, sungkhat unau le khuapi vantlang hi zeitluk in seh an thupi tiah na ruah?

HB: Pathian rian ka t’uannak i bawmtu t’ha cem cu ka nupi hi a si ko. (Gen 2:18) Keimai dirhmun in cun kan nu hi ka Sayamah le  ka nu dirhmun tluk i kai ruahmi a si.  Pathian rian ka t’uannak ah hin ka fa le caah lungre thei loin kan nu nih rintlak ten a rak zohkhenh hni. Pa Tluang Al hi amah lawng Pathian rian a t’uan lio ahcun kum khat ah khua 1-2 hrawng lawng rian a t’uan kho.  Asinan an unau za an i bomh hnu ahcun kum khat ah khua 7-8 ah an tuah kho.  Siatlai khua ahcun Pathian riant’uan cu inn le lo cah rian an t’uan manh lo ruangah an t’ulmi thil, inn le Pathian riant’uannak ding an t’ulhherh kan bomh lai an ti i an tuah taktak.  Pathian rian hi kau pin le inn le lo caah lungrethei lo tein an t’uan kho.  Ca pakhat ah U.S.A cu rin kau pin an rin i an tangka an khirh i a leng i a tlami kha Pathian riant’uan caah an ti.  Russia cu bi ten an rin i a sung i a tla mi lawng kha Pathian riant’uan cah an ti.  Kawlram cu rin loin an khirh i van i a tangmi paoh kha Pathian riant’uan cah an ti ti a si.

HLD: "Sehla" timi saduhthahnak tampi na neih mi sungin pathum na ka sim kho lai maw?

HB: (a) Kan khua le kan ram hi pianthar lawng si loin thalrau theitlai a tlaitu si sehla ka duh. (Galati 5:20)
(b) Nu le pa nih tu i tlawng kai lio tal hi cu a niambik ah phun 10 ong tal si hni seh timi duhsaknak a neitu si hni sehla ka duh.
(c) Mah t’hanso lawngah hna ngamtu si loin unua sungkhat le khuapi tiang t’hanso ding timi lungput nei kho cio sehla ka duh bik ko.

HLD: Mino thangthar a tu'i Bible tlawng kai lio pawl cah le Bible tlawngkai huam pawl, pathian riantuannak ding cah ai timlam lengmang lio tu pawl cah forhfial duh mi na nei maw? Cucu zeiseh asi?

HB: (a) Baibal tlawng kai tu nih cun a zir lio kan si ti lungput neih ding.
(b) Kan caan hi lawn ter lo in casiar le thlacam in hmanthiam ding.
(c) Tumtahnak sangpi neih i ka tumtah ka tian hlan lo timi lungput neih ding.
(d) Tuarkhonak le zawnruahnak neih ding

HLD: Ramdang u Ramthlo unau pawl hnen ah thucah duh mi asi lo ah ruahnak pek duh mi na nei maw?

HB: Pathian le hringtu nu le pa unau hngilh hlah uh! Kan khua le kan ram i Pathian riant’uantu pawl hi kan Pastor an si hrih ti lungput nei uh! Zei tumtah in seh Ramdang ka kal timi i fiang uhla khurkhua ruat bu ten nung cio uh! Pathian riant’uan le hruaitu pawl soiseltu siloin t’anpitu si uh! Sungkhat unau lawng si loin Ramthlo Unau zate cah riant’uan kho tu si uh! Te le fa nei pawl nih mai khua aw thiam ding in sawn/zirh uh! Sizung um dirhmun hi cu ramsung ramleng i t’anpi khonak neih ding i zuam uh! Kan umnak cio ah kanmah lawng si loin Bawipa nih a kan umpi ti cing in Pathian i rinhsan uh!  Isaiah 41:10

HLD: Hibantuk in tikcucaan pe in kan khua kan ram cah tuisunni tiang rinhumten pathian rian nan kan tuan sak mi parah le ka thudeih nak vial te na ka leh sak mi parah na cungah lungawithu sim cawk lo ka nei asi. Pathian nih a let sawm a let zaa in thlasuah nak ron in pe hram ko seh!

Pa Bawi Pian Interview

Thudeihtu: Hrang Lian Dim (HLD)
Thulettu: Bawi Pian (BP)

HLD: Na hmin le na nu le pa hmin?
BP: Ka hmin cu U Bawi Pian a si. Ka pa Ngun Tum (tleicia) le ka nu Zing Ci nih Ramthlo khua hlun (khuathar veng) ah hrinmi ka si. Anungdam mi u nauli sungah upacem ka si.

HLD: Fa/tu le paziat seh na neih i au tla seh an si?
BP: Ka nupi Nu Sui Cer thawn 1975 January 17 ah innssungkhar kan dirh i fapa pali le fanu pahnih kan nei. Kan fale pawl cu; Salai Mang Er (tleicia) B A (Geo) Salai San Tin Nawl Malaysia (Driver) Mai Ni Mawi Sin B.Com, BARS, LCCI, Gret Finance Manager Hakha Mai Van Hnem Zing Nurse Falam Hosipital Salai Daniel Sui Van Bawi B Th, Final year Z T C Falam Salai Josef Bawi Thawng Lian B Th, 3rd year Z T C Falam tla an si. Kan tu le pawl cu; San Tin Nawl le Zi Za Len tei fanu Dawt Nuam Sung Tleicia Mang Er le Than Thein tei fanu Cung Hlei Par (Tleicia) le Cung Sin Iang Danial Sui Van Bawi le Ngun Par Mawi tei fapa Cung Ceu Thang tla an si. A nungdam mi pathum an si.

HLD: Atu na umnak hmun le na riantuan mi?
BP: Falam ah kan um ko. Uksuh cazi kum 15 ka tuan hnu ah pinsin kalak I khual ka tlawng. Kum 2000 lio ah mawtaw accident ka tong ih zeirianhmanh katlai kho nawn lo. Kan fa le pawl ih cawm le zohkhenh som kan si ko.

HLD: Ramthlo miphun tonkhawmnak cah ruahnak, thazaang le tikcucaan zeipoah na suah daan nan kan sim kho lai maw?
BP: Ramthlohrin i tonkhawmnak dingah sunmang nei hmasatu cu ka si hmang tiah ka ruat. Hi saduhthahnak a tlin kho nak cu tuanpi hawi le pawl, ram leng um kan fa le pawl teimak nan suahnak thawngin a si ko. Keimah nih zeihmanh thazaang suah kho mi ka nei lo. “Ramthlo tlawng le a hrin mi pawl” thuanthu cabute kan tuahmi belte palhnak le tlamtlinlonak tampi thawn kai buaipi phah ve ko.

HLD: Hi tonkhawmnak nan tuah hlan i na ruahnak le nan tuah dih hnu i na hmuh daan zeibantuk seh an si?
BP: Kan hmuh dah lomi mino tete kan hmu.Tiva kal ngathliar le Zinghmuhtlang kai an i pawlkomhnak nih an thinlung a lak hni ii hrinkhat sinak tla an i thei ti ka hmuh ii ka di a riam ko.

HLD: Hi tonkhawmnak i nan tumtahmi zei seh an si i cui pawl teh nan hluhsuah kho tin na ruat maw?
BP: Hi i tonkhawmnak ih kan saduhthah mi cu; (1) Kan mino (khual um pawl) nih semnak khua le ram an mit rori in an hmuh ii khua le ram duhdawtnak le seherhn ak lungthin an neih khonak ding (2) Fimthiamnak lei ih kantlaksamh zia thei in hmailam ah thazaangthar an neih khonak ding (3) Hrinthlak suahsempi duhdawatnak lungput thawn Laimi, Lairam cah tiangah thahnem santlaimi mino an suak khonak ding ti pawl hi kan saduhthah an si ko. Kan tumtahmi kan hluhsuah kho/kholo ti mi cu mit in hmuhzau awk a tha lo mi lungthin lei thanlianpinak a si ii Pathian nih thluasuah a pek ahcun theipar a nei te ko lai tiah zumhnak le ruahsannak ka nei ko.

HLD: Hi tonkhawmnak ah mipum paziat seh suak kho? Zeitinseh nan tikcucaan nan hman daan an si? Sumpai lam ah teh nan harsa maw?
BP: Hih tonkhawmnak ah Tahan lei in mipum 72, Hakha in 44, Falam in 27, Mizoram in 3 le Rangoon in 1 hi khual lamhlat in a phan mi kan si. Dokthek le Tlangzaar in a riak thawn a laang thawn tawkfang cu an um ve ih khual kan zatein mipum 170 hrawng cu kan si ringring ko. Kan caan hman dan cu 11/4 ni hi khual kan phan ni a si ih 12/4 ni hi minung 112 lenglo nih ngathliar a si. Kan khuabawipa le kan Nunphung pawlkomh hotu khal an i tel ve ih kan tha a tho ngaingai. 13/4/2012 ni hi seminar le meeting in caan kan hmang. Hi zawnah kan mino pawl nih seminar sullam an fiang deuh lo si hmang mino an tlawm deuh ih kan tha a sia deuh. Hmailam ih thupit ter kan i zuam lai an ti. 14/4/2012 ni cu nikhua tihtanh asi bu in minung 64 nih Pastor Ngun Nawl ih hruainak in Zinghmuhtlang an kai. Tlangpazim an phan ah Kristian hlabu N0.41 nak an sak ih thlacamnak le thuanthu i simhnak in caan an hmang. Khual in a hmu dahlo pawl cu an i lunghmuih ngaingai. 15/4 Sunday ni cu Pathian thangthatnak le sunloih dingmi pawl sunloihnak in caan kan hmang. Zantinte Pathian thangthatnak le zingtinte devotion in caan kan hmang. Kan caan tamdeuh hi cu Pathian thangthatnak in kan hmang bik. Sermon siseh, Seminar siseh kan tualsuak kan fale nih can an hman dih ih kan i lunghmuih ngaingai. Pathian thluasuah kan dong ko ka ti.

HLD: Hmailam ah hibantuk tuah sal kho ding in thurelcatnak nan nei maw? Cui nan tuah sal ding mi ah teh atui hnak in dang deuh in tuah nan i rel maw?
BP: Tonkhawmnak teltum hi kan fale nan khing kan in rihtertuk ih nan hmaikhah a umlo ka ti lio ah khual lei in siseh, inntek nu le pa nih siseh an lung a tho cio si lai cu, kumthum ah veikhat pelhloten tuah kan i zuam lai an ti. Kum 2015 cu inntek nu le pa pawl nih thazaang suahin sunglawaiten tuah kan i zuam lai an ti ko khah.

HLD: Kawlram pumpuluk um Ramthlo pawl an suak khawm dih maw? An tlunkalnak teh nan bawm kho hni maw?
BP: A suak kho mi cu a cunglei ah kan ngan zo ko ih a suak kholo mi hi mitlawmte an si. A khua in kan sim ah cun Thantlang, Hakhalay le Tamu um pawl an si ih mitlawmte an si ko. Tahan le Falam hi miderthawm kan tam ruangah mawtaw hlansak kan si ih 475000 kyats a ek. Hakha lei in kan patar Pu Bual Hit le Pa Khuk Mang nih an mawtaw an rak hlu i kan i lawm ngaingai. Tahan lei in pa Sui Kam khal nih a mawataw a rak hluve i mawtaw pahnih hlan hau lo in kan khing a kan zanter ih kan lung a awi ngaingai ti langhterbet ka duh. Ram leng lei in Pa Ngun Vung le Rangoon leikhal in Pa Than Mawai nih eh le heu ruat lo in tha an kan pek ruangah kan lung a awi ti khal langhter bet ka duh hrih.

HLD: A dang kan theih tul tiah na ruah mi pawl zangfahten hi hmun in na rak kan sim kho hmang lai maw?
BP: Ramleng ah sungkhar in a um mi hrinsor pi hnenah cah ve ka duh mi cu, (1) An fa le kha Ramthlo aw le Ramthlo thu le hla theihter in thiam ter ringring hnih seh la,Laimi kan sinak caawisangtu sikho dingin i zuam hni sehla. (2) Khua le ram hrinthlak hi Pathian ih sermi le tuanvo pekmi kan si ti thei fiang in zahpi lam silo in sunhsaklam hoi i zuam hni sehla, hihi nu le pai tuanvo hrimhrim a si. (3) Fimthiamnak lei ah zuamnak le teimaknak hi zeitluk in seh man a neih tiah lam na kan hmuhsak mi na keneh zul i zuam cio hni seh. (4) Foundation fund hram nan kan bunhsak cang mi pehzulh in kan I zuam lio a si ih kan tumtah kan tlinh hlan lo kan zuam pi ko uh. Aphunphun in khua le ram ca i tan nan lak nak parah kan lung a awi tuk. (5) Ramsung lei ih nu le pa santlailo pawl ih te le fa nan mitthlam ah cuanter in bomhtlak le tanpitlak ih kan ruahmi tete an um tikah sponsor um kho dingin ai zuam khotu nan um ding saduhthahnak tla kan nei. (6) Kan pupa san lio ih kan inn le kan lo, kan tappi le kan lungthu, kan rapting buar kha cingmang cio in semnak khua le ram thansonak ding hi nan tumtah le saduhthah a si cio nak ding (7) Ramnuam ah nan um cio tikah nundaan ah nan i thlahthlorh pang lo ding hi a thupi ngaingai mi a si ti khal kan cah duh mi hni a si.

HLD: Tikcucaan na ka pek ruangah na cungah upatnak le lungawinak tampi ka nei. Bawipa nih thlasuah in pe hram ko seh!
BP: Ka phulo pin interview na ka tuah mi parah kalung a awi ngaingai.

Hrang Lian Dim interview!

Daihtu: Bawi Nei Thang (BNT) le Thla Peng (TP)
Daihmi: Hrang Lian Dim (HLD)

BNT & TP: Na hmin, na suaknak khua le na tlawngkainak pawl?
HLD: Ka hmin cu Hrang Lian Dim asi. Falam peng, Ramthlo khua i suak mi ka si. Ka tlawngkainak pawl cu phunhrek in phunsarih tiang B.E.H.S Ramthlo ah ka kai, phunriat cu No. 9 B.E.M.S Kalaymyo ah ka kai i phunkua cu No. 1 B.E.H.S Kalaymyo ah ka kai. Phunhra camibuai hi No. 2 B.E.H.S Tahan kuttang um Banner Boarding School in 2002 ah a ong mi ka si. Cun, University of Kalay ah phunsangtlawng ka kai i Geography major thawn 2007 ah B.A degree ka ngah.

BNT & TP: Na nu le na pa, suahpit unau hmin le an umnak nan kan sim kho lai maw?
HLD: Pa Con Iap le Nu Biak Leng te’i fa le pasarih lakah fanu upabik ka si. Ka nau le pawl cu:
1. Salai San Uk Thang, B.A (Eco), M.div final year, GFA Bible School, Yangon)
2. Mai Van Cer Mawi, B. Sc (Physics)
3. Mai Ngun Nei Mawi (2Ds, 2011)
4. Mai Jenevie Tha Sin Mawi (8th grader)
5. Mai Sui Tin Dim (3th grader)
6. Mai Rebecca Honey Thiamremruat (1st grader) pawl an si i Mawite le Sante hi cu Yangon ah an um. Midang pawl cu an zaten Kalaymyo, Sagaing Division ah an um.
Hminhsin: * Ka nau Thian Bawi Peng (kum 1) nih 1994, June ah sungdok in le ka u Than Hrang (kum 23) nih 2006, February ah motorcar accident in mual an kan liam tak.

BNT & TP: Na hngaksiat lio na rak ruat mi le si na rak duhbikmi pawl hi zeiseh an si?
HLD: Ka hngaksiat lio ah kan sungten lo kan riak i cunah cun zaan ah khin van ah arsi le thlapi tleu pempem in an i dawhnak an langh ter mi cu deute cung in kan rak zoh i arsi tla ka nau le thawn kan rak rel ciammam theu. Culio ah kan lo in hlatnawn pi ah khin lo kaang lio ka hei hmuh i cui meisa depdep ten a tleu dukmak mi pawl cu ram thangso le ram lian pawl i an electricity le an khuasung mawtaw, tlangleng le vanzamleng ko khi ka hei bangh ter hni i “khibantuk ram ah khin um kho in tlawngkai kho ve sehla ka va duh ve” tiah a thupten saduh ka rak that lengmang. Tuisun ah cun ka um ngaingai cang. Ka hngaksiat lio i poster cung le video sung lawng i ka rak hmuh ban mi inn dawhdawh, pangpar dum dawhdawh pawl lak ah ka tlongleng i hnarkawng, mingo, samrang le mifimbik tiah kan hngaksiat lio i kan rak ruah mi pawl cu ka hawi le an si dih cang.
Minung hi kan umnak le kan pawngkam um minung pawl zoh in Si kan duh mi ai thleng lengmang. Eg.
1. Cazirh thiam tuk mi sayama Zai Par i tlawngta ka rak si lio ah a mah bantuk hlekhlek in tlawngsayama si ka rak duh. Cucu phun khat ka kai lio ah asi.
2. Phun li ka kai lio ah cun saya Za Ceu Lian bantuk in capo sai thiam, cazirh thiam, mi hnemh thiam mi si ka rak duh. Hikum hi ka naupate Thian Bawi Peng nih a kan thih tak kum asi i saya ceu nih cun kan khan sung um tlawngta vialte sumpai a rak kholh hni i an rak ka topit. Ka hngilh kho lo.
3. Let hnu bik ih si ka duh mi cu Social Worker asi i atutiang kai thleng hrih lo.

BNT & TP: Na tlaihtleng (motto) hi zeiseh asi?
HLD: “Sunmang ah a uak tuk mi a um lo” ti asi. Pathian nih ti kho lo mi a nei lo ti zum bu ten zeipoah ah ruahsannak sangpi le duhnak lungthin taktak thawn kan thihhnawh hni si ah cun a tuan in maw a rang in simaw kan sunmang pawl an ra suak dih kho ko. Kawl pawl nih “Yin lauh hmaan hmah, Doo lauh yah” an ti bantuk in cui tumtahnak, ruahsannak hmanh kan neih lo ah cun “kan mah kel” kan si ringring ko lai. Cuiruangah sunmang ka zumhnak le ruahsannak thawn nilin khua al ti lo in le ka baang ka cei, ka huam nawn lo ti siang lo ten ka neih mi sunmang dawi phah in ka hmai ah ka kal lengmang nak asi.

BNT & TP: Tachilate, Shan ram ah na um dah maw? Na phanh dan, um zat kum?
HLD: Ka um dah ko. Ka tian daan cu Nu Tin Thlia khua a hong tlawn lio ah keimah le midang kan khua mi Pa Tawk Kung, Nu Cer Dim, Nu Biak Nuam Sung, Nu Tuan Kip Cer le tla thawn 2002 April thla ah kan rak zul i a kan kal pi. Kei le Sungte kha kan tian i zarhnihnak ah Thailand ram, Chiangmai ah visa lo in an kan thlah i cunah cun kumkhat le seu ka um.

BNT & TP : USA na tian kho dan na kan sim kho tur maw?
HLD: 2008 ah khan Berkeley, California ah Global Slavery timi conference ah sawmnak ca ka ngah i B-1 (tourist) visa thawn ka tiannak asi. Cunah cun, 5minutes thusimnak, thlacamnak le bawipa zanriah petu tuanvo ka nei. Bawipa zanriah pek timi hi Rev. nih sangreu a seu hnu ah le sabit hang a thlet hnu ah Ushers pawl pulpit cungah kan dir i mipi pawl kan pek hni. Cui kan pek hni dan cu “this is the body of Christ for you, this is the blood of Christ for you” kan ti hni i “Thank you” an kan ti. Conference theh veten Washington D.C ah ka kal i ka visa kha F-1 (student) ah ka thlen. English Now, Maryland ah thla thum le Inlingua English Center, Washington, DC ah kumkhat ka kai hnu ah Shenandoah University, Winchester ah Essay ngannak in full scholarship ka ngah i cutin tuisun tiang F1 visa thawn US ram ah nunnuamten ka tlonlen kho nak asi.

BNT & TP: Atu na tuan lio mi na kan sim kho tur maw?
HLD: Atucu tlawngkai lio mi ka si ruangah Part time lawng in ka tuan.
1. kan tlawnginn i Foreign Language Department ah Institutional work-study ka tuan
2. USA Ramthlo pawlkomh ah 2010 in atutiang Secretary ka tuan
3. RZNP i Fimthiamnak foundation ah USA Ramthlo Pawlkomh in palai ka tuan

BNT & TP: USA na tian hlan ih Thailand le Yangon ih na tuan mi teh?
HLD: Thailand le Yangon i ka rak tuan cem mi cu aw leh asi. Aw ka leh sak mi a tambik cu kan ram in Thailand ram ah puaisa pawl nih an zuar mi Human Trafficking Victims pawl an si. Thailand ram ah visa lo in an um i hnen-um tuan na, taw ai zuar na, Factory i tuan na le kutdawh tuan na pawl an si. Hi victims pawl hi kawlram a kenkip in ra mi an si ruangah a tulhnak hmun poh ah khual ka tlawng lengmang i kawlram cu ka tawl theh nawn ah a cang. Thailand khal ah visa thawn veihnih ka kal.
Tlawng ka theh veten Executive Search Co., Ltd, Yangon i Human Resource Department ah Assistant of Human Resource Consultant in thla 18 ka tuan.

BNT & TP : Atu na tlawng kai mi hmin, na lak mi subject, credit le kum ziat nak kai lio seh na si? Kawl ram le USA university ai thlau ning teh zei ban tuk in seh asi?
HLD: Atu ka tlawngkaimi hmin cu Social Science asi i Sociology major thawn senior kai lio mi ka si. Kawlram i degree ka lak cang mi kha ka transfer i ka ngah cang mi credits vial te kha hizawn ta thawn an compare tikah credits 70 ka tul bet. International tlawngta poh nih semester pakhat ah atlawmbik credits 12 neih tengteng a tul. Graduate tlawngta cah cun credits 9 lawng a tul. Nikum ah khan credits 36 cu semester pahnih ah ka theh i atu Fall semester ah hin credits 22ka nei. Tlawngta zapi zate nawn nih hin credits 12 in 18 tiang hrawng an la cio nan tlawng theh zokzok duh pawl nih cun tam deuh kan lak. Kawlram bantuk in kum thum thengtheng, kum nga thengtheng tinak a um lo i mah le ti kho tawk zawng in tlawng theh kho asi.
Kan ram tlawngkaidaan le cazir daan pawl hi America thawn ai dan nak atamtuk.
1. Ca zoh tikah by heart in a ngah lo i a thiam bak in thiam dih si ko. Camibuai sungh pang ah cun, supply phit sal tibantuk a um lo i a thok in khai kan sungh mi subject kha kai sal a hau. Assingment kan tuah tikah mi ngan cia mi ca kan ngan bet (copy) silen credit kan pek hni a hau. Cahram kan ngah nak source kan ngan cih lo silen Honor Code ah an kan kal pit kho. Hi zung an kan kal pi i ka palh ko tiah kan ti duh lo silen kan sansung tlawngkai kho lo tiang in an kan tuah kho.
2. Bachelor degree ngah dingah atlawmbik credits 120 neih tengteng ahau. Kumkhatnak, kum hnihnak ti um lo in mah le tulh mi credit cio lak asi ruangah tlawngkhan sungah Freshman, Sophomore, Junior le Senior tin kan i fonh dih. Tlawngta poahpoah nih tlawnginn compound sungah Institutional Work-study neih kho asi i cunah cun zarhkhat ah nazi pahra sung riantuan kho asi. (Freshman = kumkhatnak tlawngta, Sophomore = kumhnihnak tlawngta, Junior = kumthumnak tlawngta, Senior = kumlinak (or) Final tlawngta tinak an si)
3. Undergraduate tlawng in Bachelor degree ngah veten qualified lo khal len Master kai duh mi poah nih cun GRE (Graduate Record Exam) si lo len GMAT (Graduate Management Aptitude Test) an phit i an sok mi tlawng nih an daih mi score an ngah kho ah cun Master an kai kho colh. GRE le GMAT tulh lo nak tlawng khal a tampi thotho.

BNT & TP: University kai kho dingin na nu le na pa ih tha an in pek daan le an in bomhsanh daan nan kan sim kho lai maw?
HLD: Ka nu le ka pa hi hngaktah buangro an si i an pahnih ten fimthiamnak hluhsuah in zir kho mi an rak si lo ruangah tlawngkai lo le cathiam lo in te le fa pawl kan vakvaih men ding hnak in an dangrawl phorh khal in tlawngkai an kan fial i cazoh kan huam lo khal len funghreu thawi mi vuak zenh lo pawl an si. Ka nu le ka pa nih cun, cu zir, kha zir tiah ruahnak pek kho mi an ka nei lo nan ka cung i an ka duhsaknak pawl ruangah tha an ka pek nak nih cun ka tian nak hmunah le ka hmuhtonmi thil cungah keimah le keimah zumhnak a ka neih ter. Cui kai zumhnak nih cun hawi hnen suaklangh ngam nak thazaang a ka pek. Ka nu le ka pa i a tulh ah cun rawl ul thlacam ding le lungto hrampi cung khal i khukbilh lai an zenh dah lo mi hi ka uar hni nak bik cu an si. Hibantuk nu le pa ka neih hi pathian hmin ka thangthat ngaingai. Kumkhat sung i ka tlawngkai man hi $36,000 asinan keimah nih fangkhat te hman ek lo ding in pathian nih thlasuah a ka pek. Ka um ka tonak ah le sinhfenh hnipuan khal ah hawi ka hngar hni lo. US um kan khuami 100 lenglo hnen khal ah tuisunni tiang “ballpen rak ka cawk sak uh” tiah bomh ka daih hrih hni lo. Hihi hringtu ka nu Biak Leng le ka pi Ram Taang ih thlacam saknak ruang bikah asi lai tiah 100/100 ka zumh. Kan dung lam in thlacam saktu kan neih tluk i a sunglawimi a um lo ti hi keimai hmuhton mi bak asi.

BNT & TP: Tlawng na theh in kan ram ah maw na tlun colh lai? Nai tinh mi degree teh na kan sim kho tur maw?
HLD: Pathian zangfahnak in dam i ka um silen hmaikum May thla ah khin atui ka kai lio mi ka theh lai i B. Sc ka ngah lai. Cu dih in Master kai bet kai rel. Kawlram cu caanlawng ka neih silen a laang in ka va tlawng ta men lai. Atu in kum thum tiang i kai tinhmi cu MSW asi. Minung nih khua cu kan khang ko nan a kimtertu cu pathian lawng asi ko.

BNT & TP: Khua groupsmail an kan tuah sak tu na si ko lo maw? Na rak thok kum le na rak thok daan nan kan sim kho lai maw?
HLD: Ka si ko. 2008, October thla ah khan USA ka tiang i culio ah kan khua mi email hmangtu hi kan thahnem nawn cang. Kan khua mi pawl zate hnenah cakuat ngan ka duh tikah an email a zaten ngan a hau ringring. Spelling kai palh pangah siseh, an email address kai palh pangah siseh ka cakuat mi an hmu kho dah lo i cuiruangah keimah bantuk in cakuat ngan tikah harsatnak tongmi an um lonak dingah le rianrang ngai in Ramthlo email hmangtu pohpoh nih cakuat pakhat caankhatte ah kan siar theh khonak dingah tiah groupsmail ka rak tuahnak asi.

BNT & TP: Ah! ka hngilh deng cu, tu hi daw tu teh nai hmuh cang maw? Na pasal ding ah teh na duh zawng zeibantuk seh asi?
HLD: Pasal dingah cun pathian remruatdan in si ko. Te le fa biaknak ah vaivuan lo dingah kan biaknak ai bang mi sisehla, innsungkhar rinhumten a kaihruai kho tu le a liamciacaan thu ah buai lengmang lo tu si sehla cu duh a um hngin ko tur.

BNT & TP: Na website sung ih hruaitutha si ding in mifim pawl hnen ih ruahnak na deih mi teh na kan sim kho ve tur maw?
HLD: Mifim pawl ka ti mi cu ruahnak a ka seu tu vial te, thazaang a ka pe tu vial te, nun a ka sim tu vial te le a ka soisel tu vialte an si dih. Tuisunni tiang tlawnginn i ka zir kho lo mi theihkauhnak le hmuhnak sangsang pawl cu hipawl vial te hnenin ka zir mi pawl an si.

BNT & TP: USA um kan khua pawl na hmuh hni ning le USA Ramthlo Pawl Komh a thanso kho nak dingah kan samh cem mi pawl na kan sim kho tur maw?
HLD: Minung cu au hmanh a famkim mi le a fimbikmi kan um lo nan ka famkimbik, ka fimbik tiah kan i ruat theu mi nih hin khua a sual tuk theu tiah ka ruah. USA Ramthlo tin pawlkomh kan dirh tikah hin lungkim tu le kim lo tu zahrep kan si. Lungtho ten le zawnlung ten an kan dirpi tu tampi lakah zei i an kan rel lo tu le member lut huam lo dingin tukforhnak tete tampi khal theih cawk lo asi ve thotho. Cun, kan pawngkam le biaknak lam ah cun rinhsantlak, tihzah upat tlak kan si dih ko nan kan mah Ramthlo mi lakah cun khuapi vantlang nih le rinhsan em em i mah nih le pokpawlawng kan tamtuk mi hi ngeihsia zaa kan si. Mipi thawn lungrualten riantuan duhnak thinlung thawn hruaitu le saya te upat kan thiam lawngah hawi kan bang kho lai. Cuiruangah, cu tin e kha tin e ti lengmang nawn lo in Ramthlo nih thangsiat mualpho an ton ah siseh, Ramthlo nih lungawinak thawngtha an neih ah siseh miphun dang le khuadang mi pawl nih Ramthlo nu, Ramthlo pa an ka ti ve lai si kaw timi thei buten kan zaten lungrualten kan i somhdawl cio lawngah pawlkomh le hruaitu tihzah upat hna, bomhsan le ruahnak pek hna kan thiam lai i thansonak kalbak sang sinah kan kai kho lai tiah ka zumh.

BNT & TP: Ram kip um kan khua pawl le mi pi hnenah thu cah na duh mi?
HLD: Thucah ka duh mi pawl cu:

1. Pathian duhnak ai tel ah cun zeipoah asi kho theh ti hi zum uh si!
2. Zawnlung mi le toidor mi sinak nih mi a neh i dawt an i hlawh ce ti thei buten ngeithiam nun nei tu si i zuam uh si!
3. Keimah timi nun nei hlah uh si la kan mah ti mi nun tu neih i zuam uh si!
4. Soiselnak in riantuantu si lo in aw-ka-thlum le duhnungzaa in riantuan uh si!
5. Remcaan lonak a um tik poh ah mi camriamtu si lo in theihthiamnak thawn mi a cohlang kho tu le let hnu ah thadeuh i riantuan khonak lam hawl pit tu si uh si!
6. Pathian hnen i 1/10 pek hi daithlang hrimhrim hlah uh si!
7. Kan neihsiah misifak thawn i hrawm lai zenh hlah uh si!
8. Kan khuami ah mifim mithiam kan um lo mi hi lungfak thiam uh si!
9. Sahlap tuk lo in thinsau lungfualten Si kan duh mi i zuam cio uhsi!
10. Nan zate cungah lungawinak tampi ka nei. Pathian nih thlasuah in pe hni seh!

Rev. S. Ni Luai Interview!

HLD: Na chuahnak khua, chuahnithla le chuahpit unau pawl nan kan chim kho hnga maw?

NL: Ka chuahnak khua cu Falam Peng, Ramthlo khua asi i July 22, 1958 kum ah ka chuak. Pu Sui Hnin (tleicia) le Pi Zu Taang (tleicia) te'i an fapa upacem kasi. Ka nau le cu Pa Hmet Al le Nu Zing Cer an si. Ka nau nu a hniangcem Sung Par nih a kum 7 cam ah mual a kan liam tak i nihinni tiang ka philh kho lo. Ka hmin hi ka nu’i ta pa pu Khar Kung (tleicia) nih San Piang le Ni Luai tiah a ka sak i ka pa le nih cun Sante an ka ti na in ka nu nih cun Ni Luai tiah a ka auh ca-ah nihin ni tiang Ni Luai tiah an ka auh colh nak asi.

HLD: Vuleicung fimthiamnak lei ah tang zeizat tiang dah siang na kai i Bible ca lei ah tah zeitiangdah na kai timi zangfahten kan chim hram.

NL: Vuleicung fimthiamnak lei ahcun taangli tiang lawng ka kai kho. Hringtu ka nu nih taangli ka kai lio ah a kan thih tak i siang ka kai kho ti lo. Kalaymyo i Emmaus Theological Seminary ah Bachelor of Religious Education (B.Re) ka kai i 1999 kumah ka dih. Cun, kum 48 ka kim hnu ah ka tu le ka fa le tampi an umnak Malaysia ram ah pathian riantuan ah ka kal. Cuka i GOON Institude ah Certificate of English Course zong ka kai i 2007 kum ah ka dih.

HLD: Pathian nih a riantuantu dingah an auh ning hi zeitindah, khoi ka in dah na theih? Cui an auh nak na cohlan veten a riantuan nai domh colh maw?

NL: Piantharnak ka co nak cu 1980 kumah Dr. Thein Hte nih Mandalay ah crusade a tuah lio ah asi. Ka pianthar hnu ah Police rian ka kal tak i Say Thein Hte sinah Discipleship Training thla 6 chung ka kai. Mah hnu ah ka chuahnak khua Ramthlo ah ka tlung. 1991 kumah ka pi Bawi Pian nu nih ramthim (missionary) ah thawngthabia chim dingah nan innchungkhar in kal uh tiah bawipa nih chimh a ka fial ti in zingfatin zingthum chung kan in lengah a ra au. Cucu bawipa auh nak asi tiah ka co hlan i Rakhine ram, Ann khua ah 1992-1995 tiang kan innchungkhar in kan kal. A cui hmun ah cun ka fapa Van Bawi Ceu nih a kan thih tak. Atu zong hi Ann khua ahcun ka chungkhar le hen bawipa rian tuan ding ah kan um than. Atu ah kan umnak ah zumtu 700 lenglo bawipa nih te le fa le u le nau a kan pek cang. Pathian auh nak ka fian vete in vulei cung chawva lam hnak in pathian sin i ka rak kal ngam nak kha amah vel thawng in asi ko.

HLD: Malaysia ah kum ziat chung dah pathian rian na tuan? Malaysia i kan laimi le kan khuami pawl na hmuh hna ning le saduh na thah piak mi hna nan kan chim kho hnga maw?

NL: Malaysia ram ah kum ruk dengmang ka um. Malaysia ram ah Mission riantuan kho ding in lam a ka hruai tu pathian cungah siseh ka khrihfabu hruaitu Bishop Dr. C.K No Chum cung zongah ka lawm tuk. Kan laimi le kan khuami ka hmuh hna ning cu kan laimi cu sifak ram i a ummi kan si bantuk in ramdang kal cia mi pawl hi kawlram ah pathian riantuantu tampi a kan bawm tu tha an si lai tiah ka hmuh hna. Pathian thawngtha ka chim zongah atambik cu zu ding le sa ei men in um hlah uh pathian nih kan ram sifah nak le kawlram ah missionary fak pi in kan tlah khawh nak lai ca-ah amah nih ram dang kal nak lam an kan onh tiah ka ti zungzal. Kan khua mi hi ka tu le ka fa le lawngte ansi i saduh ka thah cem mi cu vuleicung ram rumnak ah ka khua mi le ka fa le hi va kal kho hna seh law siang hna va kai kho hna seh law ti tluk in a dang saduh thah awk ka thei lo. Ka thlacam nak zong asi cem. Zeihmanh ti khawh mi le tuah piak khawh mi ka ngei lo na in hruaitu pawl sin ah kan khua le kan ram minung pawl ka philh piak hlah uh tiah an hmin te te ka chim tawn hna. Pathian thawng in USA ram hna ah tampi an kal khawh cang i ka lawm tuk.

HLD: Malaysia na um lio ah UN i lut ding in opportunities tampi na ngei ko na in na lut duh lo nak kha zeiruangah dah asi? Kan ram na tlaihchan ruangah maw, pathian riantuantu nih lih le hrokhrawl bia chim phung asi lo tin tuahsernak in langhter na duh ruangah dah asi timi nan kan chim kho hnga maw?

NL: Malaysia ram in ram dang kal nak lam tampi le caanremcaan ka hmuh ko. Bawmtu hawi komh tha zong ka hmuh hna ko. Kan chungkhar tein ramdang um zong ka duh tuk ko. Kawlram ka tlun ih Rakhine ram theng ah missionary kan kal nak asan cu kan lai miphun pathian vel thawng in ramdangah an tling dih. Rakhine ram i a um mi kan laimiphun tinghnih lenglo nih Jesuh hmin in pathian sinah thla an cam ve lo ah cun zeitin dah thlachuah an dawn kho ve hnga ti mi aw thlam ka hna ah a khat tuk. Cun pathian rian kan tuan ih Rev. kan lak lio ah khin ka thih tiang thawngtha ka chim lai i pathian rian lawng ka tuan zungzal lai tiah biakamnak kan tuah. Kan bawipa Jesuh sin i ka kam mi ka bia ka tlin ter lo ah cun pathian ka tih ruangah le a thiangthlarau aw ka theih ruangah kawlram ka tlun nak san asi ko. Ka dinfelnak le ka that nak pakhat hmanh a tel lo. Kei cu kan laimi vialte lak ah hin a sual cem atling lo cem ka si ko ee. A si nain thiangthlarau aw fiangtein ka theih mi cungah lung aw tawm nak ka ngei lo.

HLD: Malaysia in na tlun hnu Rakhine ram ah missionary na kal ti thawng kan theih. Hi na riantuannak ah ho nih dah thlahlawh an in pek? Aho hmanh i thlahlawh pek mi na si lo cun zeitindah mah rian hi nai thawh kho? Zeitiktiang dah hi rian tuan nai timh? Atu lawlawse i na rian kongkau le harsatnak tete nan kan chim kho hnga maw?

NL: Cathiang nih thlahtu an um lo ah cun zeitindah thawngtha an chim lai. Thawngtha an theih lo ah zeitindah an zumh kho lai, an zumhlo ahcun zeitindah thla an cam khawh lai, thla an cam lo ah cun zeitindah thlachuah cu an hmuh lai tiah ati bang in Rakhine ramah ka kalnak I ka thlahlawh hi USA ka fa le pawl le Thantlang khua mi pu Aluai le pi Ngun Hliang te chung nih an ka thlah. Ka khrihfabu sin in nawl a ka pe tu le a ka bawm peng tu Bishop Dr. C.K No Chum te chung an dihlak cung zongah ka lawm tuk. Pathian nih rem a ruah tiang Rakhine ram ah ka um ko lai. Kan laimi nih Jesuh hmin an theih dih hlan tiang khua te le khua pi ah ka kal leng mang ko lai. Kum ri khiah ka ngei lo. Thiangthlarau aw ka hngak ko. Harnak kan ton kan ti mi cu chim ngam ding an si lo. Kan bawipa Jesuh le zultu hna i an tuar mi harnak he cun kan nih kan ton mi harnak cu chimawktlak a si lo ka ning leh lam a zak. Ka lawmhnak bik cu ka fa pa Siang Lian Thang nih a ka zulh khawh peng mi hi asi. Ka tar cang i ke hen kal lengmang a hau mi cu kai harh ngai. Thawngtha kan chim i Jesuh cu khamhtu le bawi ah an pom i tipil an in ahcun cu hnak i adang lawmhnak ka ngei lo.

HLD: Nang hi kan khua Ramthlo mi vialte lawng nih si lo in kan laimi lakah zohchuntlak, bochantlak le upat hmaizahtlak na si i mipi pawl nih nangmah bantuk in zumhnak ah a fek khoh mi kan si kho nak lai ruahnak na kan pe kho hnga maw? Ahleice in mino thangthar tete nih thlacam le pumh kal kan huam lo tuk mi hi zeitindah kan i thinh kho hnga? Nang khal mino in a thanglian mi na si ve bantuk in kan pawl mi hawi le nih an kan siatsuah kho maw, kan mah ten dah kan i tuah sual hoi timi nan kan hrilhfiah kho hnga maw?

NL: Malaysia ram ka um lio ah hin ka ziaza le ka thiamnak ka fimnak i zohchun uh ti awk chim ding mi ka ngei bak lo. Asinain pathian ka zumh tluk tal in zum ve uh law, ka zumh ning hi i cawn uh tiah ka chim zungzal. Zumhnak nun cu Heb 11:1-40 zongah kan hmuh. Mino caah a tha cem mi cu thlacam nun ngeih hi asi i cun bible rel zungzal a hau. Ka kum hi 55 ka thok cang ih bible rel lo in nikhat hmanh ka um lo i nikhat ah a ngan pa 5 cu ka rel zungzal hi hi ka cawng uh ti ka duh. Cun thlacam zungzal uh ti asi ko. Thlacam caan ah athacem i ka hmuh mi cu zinglam 12 in 1 kar lak hi asi. Hi thlacam nak nih hin ka nun a than ter. Cun, hawikomh ca-ah bible rel le thlacam hi si seh law ka duh ce. Cathiang ah hawikomh tha lo nih ziaza tha a hrawk ti asi. II Cor 15:33 ah mah le mah nun i chimh kho hi teinak ngan bik asi tiah kan hmuh.

HLD: Tuihnu kumhra ah hin kan lairam asiloah Ramthlo hi thlarau lamah zeitindah hmuh na duh? Cui na vision chungah cun nang nih teh zeibantuk in dah nai tel kho ve lai? Ramdang, khuadang le miphundang cah lawng rian na tuan tiah mi cheukhat hmurka in theih a um theu mi hi zeiruangah dah asi? Na saduhthah le na chunmang an fian kho nak dingah na rak chim kho hna hnga maw?

NL: Kan khua lawng si lo laitlang ka tlawn caan ah hin laimi phun zawn na ruat lo kan mah hi ram mui kan si an ti tawn i ka leh mi hna cu kan lai mi (chaklei laitlang) nih Jesuh kong cu kan theih tuk cang i an zumh duh le duh lo lawng asiko. Kan lai miphun (asu chin, khami chin etc..) tampi Jesuh khamhnak kong athei lo mi an tam tuk rih le asi ko. Kan laimi caah ka saduh thah cu bawipa Jesuh rat than nak a neih tuk cang i vulei thilri ah faktuk in kan lung pe hlah uh si ti hi asi. Jesuh thianghlim ten ton le a rian thiangah thlah tu maw chimtu ah ka tel lai ti hi pakhat nak ah ruat uh si la ka duh cem.

HLD: Hmunzakip um Ramthlo unau pawl sinah zeidah ruahnak pek na duh? Zeibantuk in dah pathian riantuannak ah i tel ve hna sehlaw ti na duhpiak hna? An mah nih pathian biachimthiamtu an si lo ruangah daiten a um men tu an si nak hnga lo kan mah le kan riantuanmi cio, ngeih mi fimthiamnak le thazaang pawl hen pathian riantuan kho asinak lam pawl na rak kan hmuh kho hnga maw?

NL: Hmunzakip um Ramthlo unau pawl sin ah ruahnak pek ka duh mi cu kan biak mi Jesuh khrih i nun thianghlim hi i tawm khawh uhsilaw kan ti khawh tawk te in bawipa riantuan khawh peng u si ti asi ko. Pathian riantuannak ah chim tu maw thlahtu asi lo ah thlacamnak le nuncan ziaza he pathian hmin kauh ter u si ti hi asi bik ko.

HLD: Acung i biahalnak ah ai tel lo na in kan khuami hna nih kan theih ding abiapi tiah na ruahmi zangfahten rak kan chim hram!

NL: Adonghnak cemah ka duh mi cu kan caan a tawi tuk. Caantha hmuh hi ahar tuk ti hi fiang uh si! Caantha kan hmuh lio le kan dam lio caan le tangka kan kawl kho lio caan ah hin caantha hman thiam i zuam uh si! Thawngtha chimtu thlah le nu le pa innchungkhar cawm kho tu si ding in saduh that uhlaw thlacam zungzal uh! Bible ca rel zungzal uh tiah cah kan duh hna. Kei santlai lo hibantuk in interview a ka tuahtu Dimte cungah ka lawm tuk. Ka tu le ka fa le nan umnak cio ah pathian nih thlachuah in pe sin sin ko hna seh! Zeizong vialte hi pathian thatnak ruangah an si ko ee.

HLD: Rev. S Ni Luai, hibantuk in ka biahalnak vialte na ka cohlan sak i na caansunglawi na pek ca-ah na cungah lunglomhnak tampi ka ngei. Pathian nih tuihlan in lam an hruai cang bantuk in atang lio mi caan zongah a ram karhzai tertu ah ron in hmang chin hram ko seh!

Areltu nan dihlak cungah bawipa thluachuahnak um hram ko seh!

James Piang Bik Interview!

HLD : Na hmin, nu/pa hmin, suahni/thla/kum, suaknak khua?

PB : Ka hmin-PIANG BIK a.k.a JAMES kasi. Ka pa cu U BUAL HIT asi ii Ka nu cu Nu NA DIM asi. Kei hi MAY 21 1970 ah suak mi ka si. Atuhi kan khua RAMTHLO ah ka um lio asi.

HLD: Atu na umnak, na riantuan mi le na tuannak/tuancianak/tuandahnak hmunhma pawl (if possible with date)?

PB : A tu ka umnak hi Vantualrawn, Ramthlo khua asi, zei hhmanh ka ttuan lo, position le title nei in zei hmanh ttuanmi ka nei lo. Ka ti kho tawkten kan khua ah Bible study hmun thum ah ka tuah i tu hi Doktthek ah Friday zan ah Bible study kan tuah i minung 7-9 kan si ttheu.Au hmanh lahkhah pek mi cu ka si lo.
Ka can hman dan cu hi tin si
Monday zan - home visit
Tuesday zan - inn kip ah Bible zirnak
Wednesday zan - Disciple group ( selected people)
Thursday zan - Inn kip ah bible zir
Friday sun - rawlulh thlacam - zan - Doktthek ( selected people)
Hi selected pawl hi Mandalay ah kumkhat ah vei thum Philippines ka pu a ra i bible zirnak kan nei.
B.Th ka ttheh kum 2002 June 15 in 2005 August 15 tiang AG Church, Ramthlo ah Pastor ka ttuan.

HLD : Na tlawngkainak hmun pawl le na zir mi pawl (elementary school to graduate school, all certificate and degree must be included)?

PB : Phunhrek in phunriat tiang hi kan khua, Ramthlo ah tlawng ka kai i phun kua in phunhra tiang hi Falam ah ka kai.1988 ih thubuai nak ruang kan class in phunhra 2 lawng an on kum ah khan ka awng ve nan phiat mi ah kai tel ruang ah ka lung fak tuk i tlawngkai ka huam nawn lo. si nan ka thinlung ah cun phunhra awn locu ka lung a fak ringring. Phunhra awng pawl ka hngar ringring hni. kum 10 a rauh hnu 1998 ah phunhra ka phi sal i 'A' list in ka awng. Fate pa khat ka neih hnu ah asi. Tuition ka vong kai sal ah phunhra ka rak kai lio i ca ka rak simh lengmang mi hni pawl kha ka saya ah an i cang dih. Kumhra kai hngat sung ah ka hawi le pawl nih an ka lanh dih.
a. phunhra awn nak certificate
b. B.Th ( Myanmar center for theological Studies)
c. M.Div ( Andrew Theological Seminary, Manila, Philippines)
d. M.Min ( child Psychology, Manila Theological college & youngrac University)
e. B.A ( tuah lio mi,Psychology in distance education, Monmwa university)

HLD : Ramthlo hrinzaa sung in Philippines ah tlawng va kai hmaisa bik tu na si ruangah kan in upat. Hi ram ah fimthiamnak zirsuak ding in au nih seh an forhfial/ zei nih seh an kal ter?

PB : Nan ka upatnak hi Pathian nih sunparnak co ko seh.Au hmanhnih phippines i fimthiamnak zir ding in an ka forhfial lo.Pathian remruat si ko lai. Ramttha ah kal kai rel i tangka tampi cawi in khua ka suahtak cang lai ka ti i ram 5 ka kal hnu ah vansan le thinpit i ka um hnu ah Pathian remruat si lai, ka tangka $ 50 thawn Philippines ka phan i tlawng ka kai colh. kawlram ah ka certificate ka cah hni i an ra ka kuat hnu ah tlawng ka lut.

HLD : Hi ram ah zeiseh na zir ii kum ziat seh na um timi le an ram, an minung le an dinhmun na hmuh

PB : Hi Philippines ram ah hin Master of Divinity ka zir phah ah kan ram le kan khuaram i kan ttul tuk ti ka hmuh mi
Master of Ministry in Child focus Network ka zir phah i hi Korea ram Kokyee university tang i um mi asi. Hi university hi Philippines ah cun Youngrac university tiah a hmin an thlen.
Philippines hi Dec.17,2005 ah ka phan i Nov.25, 2009 ah ka tlung. Tlawng ka kai sung cu kumthum le seu asi. Midang cu kumthum ah an ttheh nan kei cu duhsah deuh in ka zir. A ruang cu ka zirmi hi thiambak ka duh ruang ah le rianttuan phah i tlawngkai ka si ruang ah si.
Philippines ram hi Spain pawl sal ah sautuk an rak um i seukhat thinlung cu ramdangmi upat le ttihzah luartuk nak an nei.Democracy ram an si i human right an nei kho ngaingai. American hi an pa can ah an i tuah i an thu an cawng hni. Ram settha an si nan vulei cung milian ah ai tel kho ve mi an um.minung 20% hi duhtawk nungcang kha an si,30% hi a lai vawr an si i 50% hi misifak an si. Minung million 90 an um 10% hi vuleicung khuaza kip rian an ttuanve. English hi an second language asi i zeibantuk minung khal nih mirang hi an thiam ti ding si. Hlasak le lam hi cu an mai ta ah an rel ve ko. `

HLD : Na tlawngkainak ii harsatnak/nuamhnak/ngeihsiatnak/lungawinak tete pawl zeiseh an si ii zeitinseh na pahbal hni?

PB : Ka harsatnak hi nan ka daihruang ah ka sim lai ka tuar lio ah cun zeitin seh Pathian nih lam a ka hruai lai ti hi ka thei khobak lo.A can ah cun rawlei nak ding khuan ding ka neih lo ruang ah a nei pawl tuahding le ttuanding ka tuah sak hni ka ttuan sak hni i cu tin rawl ka hlawh ttheu. An bazaar kai ding le an rawlsuan ding le thilsawp, inn thianh faih, ti pawl hi ka tuahsak hni ka khuan ding tangka anka khuan sak. cun tlawng ah rian ka daih hni i ek inn khawlh le hmunphiat pawl,zungrian ttuan pawl ka tuan i thlakhat ah $100 an ka pek. Philippines ah hin Ramthlo mi kei mah lawng ka si tik ah ngaihsiat can, lunglen can le thuduh sam ruah ding mi kan khua mi kan um lo hi har ka ti ngaingai. mi khua le ram cu mi pa 5/6 an um i an i nuam ngaingai.
Kai nuamh nak bik cu tlawng ka kai can le inn lam in kan dam ti thawng theih can hi a si ko.
Ka ngaihsiat nak hi a tam ngaite ko, pakhat te lawng sim ka duh mi cu hlan i ka hawi le pawl ( tu ah cun third country) tiang mi pawl hnen i ca kuat ka ngan i Philppines ah Bible tlawng ka kai ka ti in cun ca khal an ka khirh nawn lo. Tangka ka daih hni lo khal le an tangka neih lo thu le an i remcan lo thu lawng te an rak ngan i ngaih sia bak asi ko.
Ka lungawi bik mi cu Philippines ka um lio i a ka zohkhenh tu pawl le kan khua minung 6 nih $ 100, USA in an ka kuat dah mi hi ka lungawi tuk.Kan nu( Saymah rem Za Mawi) cung le thla arak ka camsak tu pawl vial te cung ah kai lawm.
Cun Philippines ( April 30,2008) ah ka dam lo i sizung ka um lio ah Pathian kawhnak ka hmuh i nunthianhlim nak le PAthian i bohsan nak ka hmuh mi hi ka lungawinak bik si. Cui ni thawk in Pathian nih a ka cawisan i hawingaih tthattha a ka ton ter. Cui kum August 15 in Bro. Dick Ang nih a inn ( Urdaneta village ) ah a ka um ter i amai super market ah rian a ka pek colh. A cui thawk in cun bomh cop mi in mi bawm tu ah a ka hman. Pathian nih sunlawinak co ko seh.
Monday, Friday le Saturday hi rian ka ttuan i Tuesday, wednesday le thursday hi tlawng ka kai. Rian ka neih hi kai lawm tuk, cun kan khua pawl i nan um nak cio in nan ra ka sawnh ah hin kai nuam ngaingai.

HLD : Na sansung ah na hgilh kho dah lo ding mi ni a um maw? Cui ni cu zei ni seh asi ii zeiruangah seh na cah a thupi tin na ruat?

PB : A cung i ka sim mi May 1, 2008 Pathian i a ka kawh ni le Phunhra ka awn kum 1998 hi si ko.Pathian aw ka theih ni hi ka nunnak a danglam ter tu camsiat mi in thlasuah mi ka si ni a si i cui ni thawk in mi bomh cop mi in mi bawmtu dirhmun ah Pathian nih a ka cawisan.
Hi ni pawl hi ka nun nak a ka danglam ter tu an si i hngilh awk an ttha lo lai.
1998 August 15,Sunday( a ni ka palh kho men) hi phunhra camibuai result suak ni a si i Than Mawi thawn ( Yangon Bible tlawng ka kai kum a si) No.1. BEHS, Lanmataw, Yangon ah phunhra result kan va zoh i khahphah 881, Piang Bik 'A' List ti kan hmuh i kan unau au hmanh zah lo in kan lam lengmang hahahahaha. Kumhra hnu ah phunhra ka awng si cu. kawl ram ah cun phunhra awn hi fimthiamnak zirpehnak ding ah tawhfung asi bantuk in ka hngilh kho lo mi ni ah ai telve.

HLD : Nangmah bantuk in kan khua mi ramdang tlawngkai pawl hnen ah zeibantuk seh ruahnak pek na duh (ramdang tlawngkai na si lio ah tuah na duh nan na tuah manh lo mi, rak tuah sehla tiah a tu ah na von ruat sal mi pawl)?

PB : Tlawngta cu fimnak zir kan si ruang ah kan ca zirmi hi thiam ding in zir ding (Bible le secular lam khal) cun hawingaih ttha hi tampin i tuah ding. Hawingaih ttha cu sui le ngun an si.

HLD : Hi ram ah tlawngkai duh mi pawl nih zeitinseh an kal kho ve lai? Zeizat seh ek? Zei qualification seh hau?

PB : Philippines tlawngkai duh pawl hi Kawlram in degree pakhat tal cu ngah ta seh la a ttha. Visit in kal hmaisa i cui hnu ah khi ram tian hnu ah kan duhmi le kan lut kho nak ding mi tlawng i zoh i kai kho asi ko. Tu lam bel te ah tlawmpal cu an strict deuh. Thlakhat ah a tlawmbik $ 400 in a cung lam siko. Qualification cu a mah le tlawng cio cung ah si ko. Tlawng cu a tampi nan student visa tuah kho mi tlawng hi i hrilh thiam a hau.

HLD : Ramthlo mino nih zeitinseh Ramthlo minung miphundang, khuadang le ramdang mi pawl nih an kan theih kho ve lai tiah na ruah?

PB : Mi khua dang nih an kan theih khonak ding ah cun zeilam pauh ah mi hnak in cungcuang mi kan si hau. Zu din, sa ei, sualral, kongkot daithlan le leiba neih lam i cungcuan cu si lo fawh! Nuncan ziaza tthat lam, Pathian theih lam, mibomh duhnak lam, thinsau lam, felfainak lam, tangdor lam ah le taimakthlak lam ah mi hnak in ai danglam mi kan si hau.

HLD : Ramthlo mino nih hin Bible ca lei in maw Secular lei in seh hawi kan bang kho lai tiah na ruah? Phunhra ongka Tlawngta pawl khi zeitlawngkai seh na forhfial hni lai?

PB : Tui kum hi kan khua in Bible tlawng kai an ithawh cio i phunhra awng lo khal, phunhra awn ta cu a ttha cem. Bible tlawngkai tla hi cu Pathian kawhnak tel lo in cun kai ding si lo. Kan kai khal si le Pathian theimi, piangthar mi kan si hau. cu lo ah cun Pathian hmin sunlawi ter tu si lo in hminsiat ter tu kan si pang lai.
Phun hra awngka pawl hi college kai hni seh la a ttha cem. Cu an ttheh hnu ah Pathian kawhnak an theih i an lungfim hnu ah an huam taktak ah cun Bible tlawng kai hni seh la a ttha. Bible tlawngkai cu kan mah khrihfa sung lawng si i abi deuh ah ka ruah secular cu kan ram pumpi huap deuh asi. Cun kan Bible degree hi kan cozah nih recognized mi si lo.
Cu si lo le nurse, engeneer, medical doctor tbk. tampi kan ttul. Hi professional line pawl kan nei hrih hni lo. Au khal kan zir cawn nak ah taimak kan suah a hau.

HLD : Ramsung/leng um Ramthlo Unau pawl hnen ah thucah na duh mi?

PB : Kan umnak hmunhma cio ah kan Bawipa Pathian ttihzah tu kan si a hau.Kan khua, Ramthlo hi a hminsiat ter tu si lo in a cawisang tu, hmintthat ter tu si hram uh sih.Kan tuah mi cio ah Bawipa i rinhsan uh sih.I daw uh sih, i tlaihsan uh sih, kan zawn i ruat uh sih , kanphurh rit i sawng uh sih, tthanso duhnak thinlung nei uh sih, cun taimak suah in rian ttuan uhsih. Kan khua pawl nan um nak cio hi ra tlawn ding hi ka sa duh thah le thlacamnak asi i thla ra ka cam sak cio uh tiah kan sawm hni. Proverbs 3:4-5, trust in the lord with all your heart; do not depend on your own understanding. Seek His will in all you do, and He will show you which path to take.Bawipa nih thlasuah in pe hram hni seh.
Kailawm

HLD : Hibantuk in na hngilh cia mi le a liam cang mi thu ah kan von in phorh sal nak parah rak kan theih thiam sak hram. Hi na thulehnak pawl nih hin kan khua minung tampi kan mit aa kan van ter lai ii kan lung aa kan fim ter lai tiah ruahsannak sangpi ka nei. Na tikcucaan sunglawi pe in kan thulehnak na kan san mi parah lungawinak simcawk lo kan nei ti simh cia kan duh. Na tuahsernak cungah pathian nih damcahnak thlasuah in pe in khuaram cah thahnem santlai zohthimtlak ron in si ter zungzal hram ko seh!
Lungawinak tampi thawn,
Hrang Lian Dim

Ni Khen Interview!

Kawlram pumpuluk tawl in tlawng a kai hnu ah Malaysia ah Accounting thawn tlawng a kai lengmang lio mi Ni Khen cu kan khua kan ram a hmuh daan le kawl/lai ram lethnubik a va tlawn lio ii a hmuhton mi pawl thudaihnak kan neih ii atanglam bantuk in an si! Asiartu nan zaten thazaang nan ngah cio lai ii khuaram thansonak dingah kan mit an kan van ter tu asi lai ti ruahsannak sangpi ka nei. Hmintungkomh in ka ngan ii HLD timi hi Hrang Lian Dim (daihtu) le NK hi Ni Khen (lettu) kan si.

HLD: Na hmin, nu/pa'i hmin le suahnak khua, thanliannak hmun le atu na umnak?
NK: Ka hmin cu Ni Khen asi ii mitamdeuh nih Nini tin an ka kawh. Kanu le kapa cu Rev. S. Ni Luai Le Nu Hmet Cuai an si. Ka suaknak khua cu Ramthlo khua, Vantualrawn veng, Falam peng ah asi ii, ka thanliannak bik hmun cu Yangon ah asi. Atu cu Malaysia, Kualalumpur ah ka um lio asi. Malaysia ka um nak hi tui kum in Kum 4nak si cang lai..

HLD: Na tlawngkainak hmunhma pawl le na zir mi pawl nan kan sim kho hmang lai maw?
NK: Phunhrek in phunhnih tiang Ramthlo ah ka kai ii, phunthum le phunli cu Rakhine ram ka pa Missionary atuannak hmunah ka kai. Phunnga hi Ramthlo ah ka kai sal ii, phunruk in phunriat tiang Tahan, Kalaymyo ah ka kai. Cun phunkhua in B.A (Eco) ka theh tiang Yangon ah ka kai. Atu hi Diploma in Accounting major thawn Malaysia ah ka kai lio asi. Dam ten ka um si ah cun, June 2011 ah ka theh lai.

HLD: Na khristian nun ah rundamnak na co kum le an pianthar tertu pathian thusimtu hmin le ahmun nan kan sim kho hmang lai maw?
NK: Christian innsungkhar ii thanglian mi ka si ii, ka sim thiam lo. Ka pa nih kan ngak siat lio ten, bible ca in an kan cawnpiak ringring ii, kan ngak siat lio ah cun, ni khat ah bible chapter 1 theh lo in ih kan rak ngah lo..cu lawng si lo in, innsungkhar pumh nak hi zan tin ten kan rak nei ii, bible pakhat byheart in an kan siar ter ring ring. Hi nih hin ka nun nak tam pi a ka thlen ter mi asi.

HLD: Let hnubik Kawl/lai ram na va tlawn kum/thla/ni le na caam nizat le na pal mi khua pawl?
NK: August thla, 2010 ah Yangon ah ka tlung ii, March thla tiang ka caam. Kawl ram ka um sungah ka suaknak khua Ramthlo ah le, ka pasal’i khua Hnaring ah December thla thlakhat sung ka tlawng ii ah zarh hnih veve ka caam.

HLD: Atui na va tlawn le lethnubik na kal taak lio ii thilsining na hmuh daan ah a thangso na ti maw a tumsuk na ti deuh seh?
NK: Kankhua ka hmuh lonak hi kumhra leng asi cang ii, kei ka cah cun tam pi a rak thangso ii khuasung um mi khal tam pi an rak thangso. Abik in Biaknak lei ah kan thangso ngaingai. Kei ka um sung le bang cu X’mas lio asinan, zuri savai an tlawm ngai te..a hmuh awk hmanh an um lo ti awk haar si ko. Cun communication tuah khal a ol tuk cang, ramdang um u le nau an tam cang ii, a then le bang cu, motorcycle in vok rawl tla an pek ka hmuh ii, a mak law law ka ti. Phun hra khal kai kho a si cang ii, fimthiamnak lam khal ah a thangso ngaingai cang. (kan bu Believers Church biakinn bang cu a mak law law).

HLD: Ramthlo cah zeiseh atul bik in na hmuh? Cui na hmuh mi cu au nih seh rian an nei tiah na ruah?
NK: Mino thangso lio an tam pi ii, cu pawl kha fimnak lam ah le kaa dangdang ah a thihruai kho tu, Good leader bak an ttul tin ka hmuh. Cun Leader pawl hi piang thar mi si hni sehla, thin sau mi si fawn hni sehla, khua le ram cah dawt nak a nei tak tak mi, pum ai pe taktak mi hruaitu um sehla ti hi ka ruah kho tawk asi.

HLD: Ramthlo mi lak ah na upat cem mi hi au seh asi ii zeiruangah seh na upat? (na pa khal asi kho ko)
NK: Kapa Rev. S. Ni Luai hi Ramthlo khua mi lawng ah si lo in vuleicung pumpuluk ii, ka upat bik mi asi ii, sim ding dang aum lo. Kapa ka upat nak bik cu a te le fa pawl pathian thu thawn a zoh khenh ning le a tordornun, ai zuam ning pawl hi ka upat tuk mi pawl an si. Khuasung mi ah cun, Pastor Ngun Nawl le Evan. Tluang Al an si. Zei ruangah ti ah cun, Pastor Ngun Nawl cu mino te asinan, khua le ram thihruaitu pakhat a si kho nak le, a thu sim a hla rel ka zoh ah pafim bak a si ka ti. Evan. Tluang Al cu pathian a duh ning le khuaram a dawt ning ka hmuh ii kai lawm tuk. Khuaram cah ii a thil tuah mi tam pi nan theih cio ko lai ti ka zumh.Tangka tampi ek in kan khua kan ram cah pathian zum in kan pianthar theh kho nak lai ti ruahsannak thawn crusade heh tiah a tuah sak mi ka hmuh ii ka upat ii ka uar ngai ngai mi asi..amah ban tuk mi an um hrih lo..

HLD: Tuihnu kumhra ah Ramthlo hi zeitin seh hmuh na duh? Cui na sunmang ah cun nang teh khoizawn dinhmun ah seh na um?
NK: Tui hnu kumhra ah Falam peng ii khuate vialte lak ah a lang cem mi le, mifim mithiam an suaktam biknak khua si kho sehla ka duh. Kei cu zei saan ka tlaih lo ruangah ka ti kho tawk cu kai zuam ko tur.

HLD: Ramthlo pawl ii kan tlaksamnak bik hi zeiseh asi tiah na ruah?
NK: Kan tlaksamnak bik cu, Zu ah si bik lai ka ti. Cun neihsiah lam ah an ii zaa deng cang kan ti zawn ah Nu lam ah simaw, Zu ah simaw an ii ciah dih ngawt in ka hmuh hni...(fiang in cun ka thei lo). Cun, mino pawl caah cun, fimthiamnak zir hi kan huam lo deuh in ka hmuh. Phunhra kan theh ahcun a zaa in kan hmuh ii hihi apoituk ka ti.

HLD: Vuleicung hmunzakip um Ramthlo unau pawl hnen ih cah na duh mi?
NK: Khawi na um khal len na suah nak khua le hlanlio ii na dirhmun kha hngilh hrim hrim hlah ! Mi dang khua pawl ii zohsunh tlak ten nun ii zuam uh! Cun, kan umnak hmun cio ah fellowship hi tuah kho ii zuam uh si. Lungrualten um kho ii zuam uh si.


HLD: Hibantuk in na caansunglawi pe in Ramthlo hrinzaa kan thansonlainak ding ruahsannak thawn kan tuah mi interview ah na kan lehsak mi parah na cungah lungawinak tampi kan nei. Na cazirnak ah pathian nih fimthiamnak thlasuah in pe hram sehla khuaram tungdingtu ah ron in hmang hram ko seh!